Język rosyjski - jrosyjski.pl

Darmowy kurs

Zapraszamy na darmowy kurs języka rosyjskiego od podstaw.

Partykuła

Ogólna charakterystyka partykuły


Jest to nieodmienna i niesamodzielna część mowy, to znaczy nie pełni samodzielnie funkcji w zdaniu, tym samym nie jest częścią zdania. Partykuła modyfikuje, dzięki czemu nieznacznie zmienia sens wyrazu lub zdania.

Proste partykuły

To takie, które składaja się z jednego złowa. Należą:

а/благо/ более//ведь//вовсе/вроде/ всё/где/гляди/больше/буквально/будто/да/давай(те)/даже/дай(те)/действительно/
единственно/если/еще/знай/и/или/бывает/бывало/было/именно/как/какое/куда/ладно/
ли/лучше/никак/ ничего/нечего/но/однако/окончательно/ оно/положительно/просто/прямо/пусть/пускай/разве

Ponadto mają one znaczenia innych części mowy, takich jak:
Przysłówka – наречий
буквально -dosłownie
благо- dobro
вовсе - całkiem, zupełnie
вон- oto, ot
вон – partykuła ta ma takie samo znaczenie co partykuła вот – oto, ot
вон он идет - oto on idzie
вон в чем вопрос - oto w czym pytanie
вон что- ot co
вон как - oto jak
вон ты какой сильный – ot jaki jestes silny
вон – precz (lecz jako partykuła ma znaczenie takie samo znaczenie co partykuła вот czyli ot/ oto
вот – oto, ot
вот он идет –oto on idzie
вот в чем вопрос – oto w czym pytanie
вот что – ot co
вот как – oto jak
где- gdzie
przysłówek gdzie najczęściej używany jest z partykułą уж /там /тут , używa się go dla zaprzeczenia, wątpliwości: где уж там ему пойти!- w sensie gdzie on tam pójdzie!
ты теперь влюбленный - где уж там влюбленный- jesteś teraz zakochany- gdzie tam zakochany
действительно- rzeczywiście, istotnie , naprawdę
единственно - pojedynczo
еще – jeszcze
я еще успею этот сделать – jeszcze zdąrzę to zrobić
w znaczeniu już :
это началось еще вчера – to zaczeło się już wczoraj
przysłówka еще w znaczeniu partykuły używa się dla ukazania jeszcze większej wyrazitelności :
какой еще подарок ему!-
именно – mianowicie :
именно черный - mianowicie czarny
partykułę tą można użyć także jako właśnie :
именно она- właśnie ona
как- jak
przysłówka как w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia zdziwienia, oburzenia
она как закричить !- jak ona krzyknie!
как! Ты опять здесь? – Jak!ty znowu tu?
куда- dokąd? , gdzie?
ладно- dobrze, pomyślnie
przysłówka ладно w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia przyzwolenia na coś do czego się nie ma przekonania, ma odcień negtywny:
ладно , будь по-твоему – dobrze, niech będzie po twojemu.
Ладно вам спорить! – ładnie to tak się kłócić!
нечего – nic, nie ma czego
ничего - nic
окончательно- ostatecznie, nieodwracalnie
положительно - twierdząco, poztytywnie
просто / прямо – prosto, zwyczajnie
przysłówka просто pod postacią partykuły używa się w znaczeniu rzeczywiście (действительно) :
все это просто ерунда – wszystko to po prostu bzdura
этому просто нельзя поверить! – w to po prostu nie należy wierzyć
решительно- zdecydowanie
совершенно- całkowiecie, doskonale, idealnie
совсем- całkiem
так – tak
przysłówka так w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia niskiej oceny czegoś/ kogoś.
там – tam
przysłówka там w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia wątpienia w coś, kogoś a także wyraża lekceważenia, pogardę: чего там!
Что там ни говори, я прав !– co by się nie mówiło , mam rację!
хорошо – dobrze
przysłówka хорошо w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia przyzwolenia, aprobaty, może występować jako tak zwane вводное слово –to znaczy słowo puste, które nie wnosi nic do zdania (poza tym, że zostało użyte)
Zaimka - местоименных слов
всё – ciągle, wciąż, coraz
всего – w sumie, ogólnie
какое - jakie
самое - samo
себе- sobie
тебе- tobie
чего - czego
это - to
Casowników - глаголов
Бывает - bywa
Бывало- bywało
Было - było
давай(те) – dawaj/ dawajcie
дай(те) – daj / dajcie
знай - znaj
cмотри- popatrz
Spójnika - союзов
А -a
Благо –dla w sensie np: на благо родины – dla dobra rodziny
Будто – jak , jak gdyby, jakoby
Ведь - przecież
Да – tak, tak jest
Даже - nawet
Если - jeśli
Же – zaś, natomiast
И - i
Или - lub
Ли - czy
Но - ale
Однако – ale, ależ, jednak
Пусть – niech/ niechaj
Разве - czyżby
Словно – jak, jak gdyby, niby
Тоже - także
Только – tylko
Spójnika только w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia ograniczenia:
это стоить только 5 злотых- to kosztuje tylko pięć złoty
Только его и видели
Точно – jak, niby
Spójnika точно w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia potwierdzenia:
Точно я здесь была- dokładnie, j tam byłam
Так точно- tak dokładnie
Хоть –choćby, chociażby
Дай хоть надежду- daj chociaż nadzieję
Что -że
Чтоб / Чтобы– żeby, ażeby, aby
компаративов
более – więcej , więcej niż
больше –więcej, bardziej
лучше - lepiej
скорее- prędzej, szybciej
скорее w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia życzenia szybszego załatwienia czegoś:
скорее бы отпуск!-moze by tak był już urlop ( wyrażenie życzenia urlopu)
предлогов (przyimki)
вроде-
вроде w znaczeniu partykuły używa się w znaczeniu wydawałoby się:
он вроде заболел - wydaje się, że on zachorował
междометий
спасибо – dziękuję
спасибо w znaczeniu partykuły używa się dla wyrażenia podziękowania:
спасибо за угощение – dziękuję za ugoszczenie
Pamiętać należy, że nie da się całkowicie wskazać na to czy jest to partyluła w czystej postaci, czy też nie, dlatego, bardzo często stosuje się zwroty: partykuła-przysłówek, partykuła- zaimek itd.

Złożone partykuły


To takie, które składają się z dwóch słów, rzadkiej z trzech lub więcej.
- Składają się z dwóch partykul ( двух частиц)
- Składają się z partykuły i spójnika (частицы и союза)
- Składają się z partykuły i przyimka (частицы и предлога)

Podział partykuł złożonych

- Mogą być rozdzielone innnym komponentem
вот бы – oto by, ot by
вот и – oto i , ot i
вот так – oto tak
вот это так – oto i tak
едва ли не – ledwo i nie
как не -
как бы не – jak by nie
лишь бы –tylko by
мало не - o mało nie
пусть бы – niech by
скорее бы – prędzej by
так и – tak i
только бы – tylko by
хоть бы -choćby
чуть –ledwo, jak tylko
чуть ли не -
не ли
не же
нет-нет и (да и)
что за
что из

i takie, które rozdzielone nie mogą być żadnym komponentem, tzn występują tylko pod jedną, niepodzielną postacią
а то – a to/без того – bez tego/было б – było by/вряд ли/всего-навсего/всё же/ глядь и/далеко не/ до чего/ добро бы/если бы еще бы/ и есть/ и так/ и то/ как есть/ как же/как раз /как так/ как-то/куда как/ ладно бы/на что/ никак нет/навряд ли/отнюдь не/ просто-напросто /так-таки/ так уж/ то ли не/ то-то/ туда же/ уж и/ хвать и/ что бы что ж/что ли

Podział partykuły ze względu na odcień, wyrażenie


a) смысловые частицы, te z kolei dzielą się na:

указательные
вот – oto, ot
вон -precz
это -to
Усилительные
Даже - nawet
Даже и – nawet i
Же –że, jednakże
И - i
Уже - już
Уточнительные
Именно - właśnie
Подлинно –oryginalnie, autentycznie
Точно-jak, niby
Как раз-
Почти-prawie, niemal
Ограничительные
Все –ciągle, wciąż, ciągle
Единственно -pojedynczo
Лишь –tylko, jedynie
Только - tylko
Хотя бы- chociaż by

модальные частицы

вопросительные
а - a
да - tak
да ну-
как -jak
ли - czy
неужели-czyżby
разве –czy, czyżby
ужели
что - że
что ли
отрицательные
нет - nie
не - nie
ни –ani, ni
собственно модальные
пожалуй-
едва ли
вряд ли
сравнительные
будто
как будто
словно
ровно
как бы
якобы
утвердительные
да
так
точно – jak, niby
частицы для субъективной передачи чужой речи
дескать
мол
эмоционально – экспрессивные частицы

Do tej grupy należą tzw. Восклицательные слова.

Pisownia partykuły


Partykułę można pisać poprzez myślnik tnz. - Через дефис:

-то :
кто- то/ что- то
-либо :
кто- либо
-нибудь :
кто-нибудь,
-таки:
все- таки/ как- таки

Lub można partykułę pisać osobno - Раздельно:

najczęściej rozdzielnie partykuły pisze się z :

· rzeczownikami
· przymiotnikami
· przysłówkami
jeśli są one sobie przeciwstawne :
это не радость, а грусть –to nie jest radość a smutek
это не счастье, а печаль- to nie jest szczęście a smutek

· przymiotnikami występiującymi w formie krótkiej:
не должен – nie powinien
не счастлив – nieszczęśliwy
не интересен- nieinteresujący
не харош- niedobry
не добр- niedobry

· imiesłowami przymiotnikowymi w pełnej formie – kiedy przy imiesłowie występuje wyraz określający, oraz w krótkiej formie.
На письменном столе лежит не прочитанная мною книга – na biurku leży nieprzeczytana przeze mnei książka (imiesłów w pełnej formie)
Эта книга не прочитана- ta książka jest nieprzeczytana (imiesłów w formie krótkiej)

· imiesłowami przysłówkowymi:

· zaimkami przeczącymi pod warunkiem, ze wystepują ona z przyimakni:
не от еого
не с чем
· zaimkami i przysłówkami:
кто бы ни
кого бы нм

же (ж)
бы (б)
ли (ль)
будто
дескать
как будто
почто что
после кое- следует предлог (кое с кем)
ведь
мол

Charakterystyka partykuły


a) czy (ли)- partykuła ta używana jest w pytaniach i ma charakter pytający:
знаещь ли ты его сестру? Znasz jego siostrę?
есть ли у вас время? Czy ma Pan/ Pani czas?
будет ли тебе здесь хорощо? Bedzie ci tam dobrze?

b) Ni, ani (ни)- partykuła ta może występować w formie:
ani , ni:
Ни одной минуты – ani jednej mminuty
Zaimków i przysłówków:
Никто-nikt
Никогда-nigdy

Partykułę tą piszemy łącznie z:
· zaimkami przeczącymi bez przyimka:
никто
никакой
· Przysłówkami:
Никак
нисколько

Partykułę tą piszemy rozdzielnie z:

· Zaimkami przczącymi kiedy występują z przyimkami
Не у кого
Не с чем
· Zaimkami i przysłówkami:
Кто бы ни
Кого бы ни

c) Nie (не/нет)
Partykuła нe występuje w parze z czasownikiem, wyraża się przeczeniem do rzeczywistości:

Я не люблю – nie lubię
Я не хочу- nie chcę
Я не могу- nie mogę

Partykułę tą pisze się łącznie :
· Z wyrazami, których nie używa się bez przeczenia
Ненависть - nienawiść
Необходимость – niezbędność
· Z rzeczownikami i przysłówkami, kiedy można je zastąpić jakimś innym wyarazem: несчастье(nieszczeście) – горе (zmartwienie, smutek)
· Z przymiotnikami : невеликий – niewielki
· Z imiesłowem przymiotnikowyym w pełnej formie, pod warunkiem , że nie ma wyrazu określającego
· Z zaimkami nieokreślonymi oraz przeczącymi z przyimkami, oraz bez przyimków.

Partykuła нeт występuje jako:
- przeczenie całego zdania: Катя ты смотрела этот фильм?- Kasiu, widziałaś ten film?
Нет, я его еще не видела.-nie, nie widziałam go jeszcze.
- lub jako ekwiwalent i odpowiednik polskiego nie ma lub nie mieć czegoś:
у меня нет времени- nie mam czasu
У меня нет надежды – nie mam nadziei

d) By (бы)- partykuła by w języku rosyjskim pisana jest zawsze łącznie z czasownikiem, w odróżnieniu od języka polskiego:
Я хотела бы это сделать- chciałabym to zrobić
Хотелось бы поехать на экскурсию – chciałoby się pojechać na wycieczkę

© EDUCENTRUM Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć   Polecamy: WOS, Angielski, GeografiaStrony internetowe Warszawa