Przymiotniki jakościowe i krótkie formy
Pzymiotniki jakościowe wstęp
Są to przymiotniki, które posiadają krótką
i pełną formę przymiotnika (полные и краткие формы прилагательных) весёлый - весел / wesoły -wesół .
W odróżnieniu od języka polskiego,
w języku rosyjskim bardzo często występują krótkie formy przymiotnika.
W języku
polskim jest ich niewiele, jak i używanie ich jest rzadkie: zdrów, gotów,
wesół.
Zasada tworzenia krótkich form w języku rosyjskim
Jest prosta,
od pełnej formy przymiotnika добрый odcinamy końcówkę, którą jest ый(ий dla odmiany miękkiej) i powstaje krótka
forma przymiotnika добр, do otrzymanej formy dodaje się odpowiednią
końcówkę rodzajową: dla rodzaju męskiego jest to zerowa końcówka добр, dla rodzaju żeńskiego a – добра, dla nijakiego o – добро, natomiast liczba mnoga może mieć końcówkę ы/ и( po
к/
г/ х /ж/ щ/ ш/ ч).
Добрый
odcinamy końcówkę ый
i powstaje krótka forma
добр (rodzaj męski)
добра (rodzaj żeński)
добро (rodzaj nijaki)
добры(liczba mnoga)
Tworzenie krótkich form przymiotnika
|
Мужской род ( rodzaj męski) |
Женской род ( rodzaj żeński) |
Средний род ( rodzaj nijaki) |
Множественное число (liczba mnoga) |
|
|
плохой zły |
плох |
плоха |
плохо |
плохи |
|
горячий gorący |
горяч |
горяча |
горячо |
горячи |
|
свежий Świeży |
свеж |
свежа |
свежо |
свежи |
|
хороший dobry |
хорош |
хороша |
хорошо |
хороши |
|
молодой młody |
молод |
молода |
молодо |
молоды |
|
белый biały |
бел |
бела |
бело |
белы |
Zdarza się, że podczas tworzenia krótkiej formy powstają tzw. ruchome samogłoski: о/
е /и , polega to na pojawieniu
się samogłoski ruchomej w temacie formy krótkiej:
близкий,
po odcięciu końcówki powstaje temat: близк, samogłoska ruchoma znajduje się przeważnie między przedostatnią a ostatnią
literą w wyrazie: близок ale tylko w
rodzaju męskim, w pozostałych rodzajach pozostaje bez zmian: близка / близки
Близкий – близк
– близок (rodzaj męski)
близка (rodzaj żeński)
близко
(rodzaj nijaki)
близки
(liczba mnoga
Powstawanie ruchomych samogłosek
|
Близкий Bliski/niedaleki |
близок |
близка |
близко |
близки |
|
Гладкий Gładki, równy |
Гладок |
Гладка |
Гладко |
Гладки |
|
Крепкий Mocny/silny |
Крепок |
Крепка |
Крепко |
Крепки |
|
Жаркий Gorący/upalny |
Жарок |
Жарка |
Жарко |
Жарки |
|
Краткий Krótki |
Краток |
Кратка |
Кратко |
Кратки |
Krótka forma po szumiących (шипящих): ж/ ш /ч/ щ
Pamiętać należy, że po ж/ ш /ч/ щ nie stawia się znaku miękkiego.
|
Верный Wierny/oddany |
Верен |
Верна |
Верно |
Верни |
|
Мощный Potężny/ silny |
Мощен |
Мощна |
Мощно |
Мощни |
|
Нужный Potrzebny |
Нужен |
Нужна |
Нужно |
Нужны |
Tu także
pojawiły się samogłoski ruchome е




